De gynaecoloog over het bevolkingsonderzoek
'Baarmoederhalskanker betekent niet dat het einde verhaal is'
Hij was de eerste in Nederland die jonge vrouwen met baarmoederhalskanker kon opereren waarbij de baarmoeder werd gespaard. Zo kregen deze vrouwen, nadat de tumor was weggehaald, toch een kans om kinderen te krijgen. Sinds 1999 wordt deze operatie in Nederland uitgevoerd. Daarvan zijn de meeste operaties gedaan door zijn team. Prof. dr. Leon Massuger (50) is een bedreven en gedreven man.
Hij wilde verder in de gynaecologie omdat het zo’n breed specialisme is: ,,Met verloskunde en oncologie; dat maakt het heel interessant en veelzijdig. We behandelen de patiënten vanaf de diagnose tot en met een operatie. Het was mij snel duidelijk dat ik iets met oncologie wilde doen. Waar dat vandaan komt weet ik niet. Ik had het gevoel dat dat een gebied is waar nog veel te winnen valt.’’
De baarmoederbesparende operatie is pure winst, want nog maar tien jaar geleden verloren vrouwen met baarmoederhalskanker hun baarmoeder én de kans op het krijgen van kinderen.
Kwaadaardigheid van de baarmoedermond
Hij noemt baarmoederhalskanker een ‘kwaadaardigheid van de baarmoedermond’. Een kwaadaardigheid die veroorzaakt wordt door een infectie met het humaan papillomavirus (HPV). ,,Een infectie die je met seksueel gedrag op kunt lopen. Als die niet weggaat en aanwezig blijft, kan het een voorstadium van baarmoederhalskanker worden. Via het bevolkingsonderzoek hopen we het op te sporen voordat het ontwikkelt tot een kwaadaardigheid aan die baarmoedermond. Je zou het een heel zeldzame complicatie van een virusinfectie kunnen noemen. Een virusinfectie die 80 % van de vrouwen Nederland krijgt.’’
Hij vertelt dat in Nederland zo’n 700 vrouwen baarmoederhalskanker krijgen. ,,En dat dus ondanks het waarschijnlijk allerbeste bevolkingsonderzoek ter wereld.’’
Bij 95% van de uitstrijkjes die gemaakt worden bij het bevolkingsonderzoek is er niets aan de hand. ,,De kans dat er iets gevonden wordt in zo’n bevolkingsonderzoek is verschrikkelijk klein, daar hoef je niet bang voor de te zijn. Maar áls er iets is, dan proberen we het wel op te pikken in het bevolkingsonderzoek en dan doen we wat nodig is. Want zelfs in dat erge geval dat er baarmoederhalskanker wordt geconstateerd, betekend dat niet dat het einde verhaal is. De kans is groot dat we dit goed kunnen genezen.’’
Uitstrijkje minder eng dan gedacht
Hoe denkt hij dat vrouwen het uitstrijkje in het kader van het bevolkingsonderzoek ervaren? ,,Dat is best een moeilijke vraag. Ik heb de indruk dat het wel meevalt. Met name de groep seksueel actieve vrouwen vindt het over het algemeen niet zo’n groot probleem als er onderzoek met een speculum moet worden gedaan. Dat is het lastige onderdeel natuurlijk hè, dat je die eendenbek moet inbrengen om die baarmoedermond zichtbaar te maken. Het is een vervelend onderzoek op een nogal intieme plek. Dat is niks plezierigs, maar het is goed te doen. Het komt niet vaak voor dat er vrouwen zijn bij wie dat niet lukt.’’
Wel vind hij dat er goed moet worden uitgelegd wat er gebeurd. ,,Je moet de vrouw er bij betrekken. Je moet zorgen dat helemaal duidelijk is wat je gaat doen en dat er helemaal geen enge dingen gebeuren. Op dit moment is dit dé manier om zo’n onderzoek te doen.’’
In goed overleg
Baarmoederhalskanker ontstaat op het grensgebied tussen de baarmoedermond en de baarmoeder. ,,Precies in dat overgangsgebied, waar de baarmoedermond overgaat in de baarmoeder, zitten de celletjes die we willen bekijken. Dat is de enige plek waar baarmoederhalskanker ontstaat. Het betekent dat het belangrijk is dat je precies in dat gebied het uitstrijkje maakt. En daarom is dat speculum nodig, zodat je de baarmoedermond ziet.’’
Hij ziet het als een taak voor de behandelaars, de artsen, huisartsen, assistentes en gynaecologen, om in goed overleg met de vrouw, zo’n uitstrijkje goed te doen.
,,We leiden veel mensen op. We proberen goed te onderwijzen waar het om gaat, wat dat betekent zo’n onderzoek, en wat betekenen de uitkomsten.’’
Eenvoudig een geweldige bescherming
Zijn advies is altijd mee te doen aan het bevolkingsonderzoek. ,,Want het geeft op een heel eenvoudige manier een geweldige vorm van bescherming. We hebben de afgelopen dertig jaar een daling gezien in het voorkomen van baarmoederhalskanker door het bevolkingsonderzoek. Het is bewezen effectief en niet ingrijpend.’’
Baarmoederhalskanker kan na tien tot vijftien jaar na besmetting met het HPV-virus ontstaan. ,, Pas heel laat in de ontwikkeling van kanker kan je er last van krijgen. Vrouwen kunnen last krijgen van abnormaal bloedverlies, tussen de menstruatie door en na geslachtsgemeenschap. Dit zou kunnen wijzen op een afwijking van de baarmoedermond. Maar je voelt je niet ziek, zwak of misselijk.’’
Baarmoederhalskanker komt relatief veel voor bij vrouwen van 35 tot 40 jaar. Vijftien procent van de vrouwen met baarmoederhalskanker is jonger dan 35 jaar. ,,Als het op die jonge leeftijd voorkomt, dan zijn de consequenties zo kolossaal. Dat betekent gewoon dat je radicaal moet gaan opereren. En dan kan het zijn dat iemand die haar partner nog niet eens gevonden heeft, een operatie ondergaat waarbij de baarmoeder verdwijnt en waarbij de kinderwens vergeten kan worden. En omdat dat er zo inhakt, hebben wij ons gericht op die jonge groep en op de operatie waarbij alleen de baarmoederhals wordt weggehaald.’’
Meestal niets aan de hand
Na het maken van een uitstrijkje voor het bevolkingsonderzoek, is bij 95 % de uitslag pap 1, oftewel; niets aan de hand. Bij simpele afwijkingen is de uitslag pap 2 of 3A. Dan blijft de vrouw onder controle bij de huisarts en wordt na een half jaar het uitstrijkje herhaald.
Vanaf pap 3B wordt de vrouw meteen doorverwezen naar de gynaecoloog. ,,Die doet verder onderzoek naar de baarmoedermond en kijkt of daar een plekje zit dat niet helemaal goed is. Als dat zo is, dan kan in overleg met de vrouw, daar meteen iets aan gedaan worden. Dan kun je dat kleine stukje poliklinisch, onder plaatselijke verdoving, verwijderen. Dat laten we nakijken door de patholoog om te zien of dat een beperkt voorstadium is. Een uur later staat de vrouw weer buiten en is ze klaar.
Daarna doen we iedere 6, 12 en 24 maanden nog een uitstrijkje om te bewijzen dat de behandeling adequaat is geweest.’’
Behandeling
Als het toch baarmoederhalskanker is, dan is de behandeling afhankelijk van het stadium van die ziekte. Bij een lichte vorm kan een klein stukje weefsel uit de baarmoedermond weg worden genomen. Is het verder gevorderd, dan moet er worden geopereerd.
Als de kanker is ingegroeid in het steunweefsel van de baarmoeder, moet er worden behandeld met bestraling in combinatie met chemotherapie.
,,Maar in principe zijn alle behandelingen gericht om te genezen. En de kans, dat dat lukt, is erg groot. De kans op genezing bij een radicale verwijdering zit is 90%. Dat is de afgelopen dertig jaar enorm gestegen, dankzij verbetering van de technieken en de selectie wordt steeds beter,’’ aldus Massuger.
Over Leon Massuger (1961):
- 1980-1987 studie Geneeskunde in Nijmegen.
- Vier jaar fulltime onderzoek naar een nieuwe vorm van behandeling van eierstokkanker en in 1991 hierop gepromoveerd.
- Sinds 1997 als gynaecoloog werkzaam bij het UMC St. Radboud in Nijmegen
- 1998-1999 een dankzij het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF) gewerkt in een oncologisch ziekenhuis in Toronto (Canada).
- Is vanaf 2002 universitair hoofddocent Gynaecologische Oncologie bij het UMC St Radboud.
- In 2005 benoemd tot hoogleraar Gynaecologische Oncologie.
- Is afgelopen jaren vier maal in India geweest om te onderwijzen en te opereren.
Test je kennis!
Weet jij genoeg over baarmoederhalskanker en HPV?
Test hier je kennis!
- Test hier je kennis over baarmoederhalskanker
- Test hier je kennis over HPV
Actueel
Bron: Telegraaf-VROUW
AMSTERDAM - Elke vrouw krijgt in Nederland vanaf haar 30ste elke vijf jaar een oproep om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. De opkomst van jonge vrouwen blijft achter. Slechts 50% van deze groep laat een uitstrijkje maken.
Afgelopen week was het zover. Het nieuwe magazine 2012 is uit!
Angela Schijf, gasthoofdredacteur: "Een blad vol met wetenswaardigheden over het soms enge, soms onbekende, immer intieme doch zeer waardevolle uitstrijkje.
|
|
 |